Türk Kurtuluş Savaşı’nın İlk Mitingi Nerede Yapıldı?
Bir araya oturup tarih sayfalarına bakarken, bir kelime, bir yer, bir tarih… Hepsi bir anda canlanıyor gözümüzde. Bugün sizinle, Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu doğuran o ilk toplu “haykırış”ın nerede gerçekleştiğini konuşmak istiyorum. Hazırsanız, geçmişin tozlu sokaklarında birlikte yürüyelim.
Havza: Direnişin Sessiz Ama Güçlü Başlangıcı
1919 yazıydı… Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs’ta Samsun’a çıktıktan sonra 25 Mayıs’ta yönünü Kazova’ya — yani bugünkü adıyla Havza ilçesine çevirdi.([Vikipedi][1]) Orada, kentteki tarihi bir cami — Yörgüç Paşa Camii — ve civarındaki toplanmalar boyunca, İzmir’in işgaline tepki olarak halk ayaklandı.([diyekonustu.com][2]) İşte, pek çok tarihçiye göre Kurtuluş Savaşı’nın ilk mitingi burada, Havza’da yapıldı.([diyekonustu.com][2])
Bu miting, salt bir protesto değildi — bir uyanış, bir bilinçlenme çağrısıydı. İşgal ve parçalanma tehdidi altındaki bir milletin kendi sesini duyurduğu ilk anda, Havza toplandı.
Neden Havza? Neden Önemli?
– Samsun’dan sonra Havza’ya geçiş, hem coğrafi hem stratejik açıdan anlamlıydı: Anadolu’nun kalbine açılan kapıydı.
– Orada toplanan halk; aydınlar, esnaf, yaşayan — yaşayan ancak kaygılı — insanlar: Henüz silahlı bir ordu yoktu ama milli bilincin temelleri böyle atıldı.
– O miting, sadece “İşgallere hayır” demek değildi; milletten bir “uyanış manifestosu” idi.
Kısaca söylemek gerekirse: Havza’daki bu ilk halk toplantısı, Kurtuluş Savaşı’nın fiili değil belki ama manevi başlangıcıydı.
O Gün Bugünün Gözüyle Ne Anlama Geliyor?
Bugün bir yandan dünyanın dört bir yanında protestolar yapılıyor, çevrimiçi kampanyalar düzenleniyor, sosyal medya çağrısıyla insanlar bir araya geliyor. Ama 1919 Havza’sında bu teknoloji yoktu. Bir cami avlusu, bir grup insan, belki birkaç mum ışığı, kâğıtlar — ama hepsi “vatan” için bir aradaydı. Ve bu miting, modern Türkiye’nin ruhunun uyanış kodlarını taşıyordu.
Modern toplumda Havza’daki ruhu hatırlamak, bireysel çıkarların ötesine geçebilmek, ortak acılar karşısında birlikte hareket edebilmek demek. Ve bu, bugün hâlâ geçerli. Siyasi ya da toplumsal bir soruna karşı durduğumuzda, bazen bir forumda tartışmak, bazen bir dernek kurmak, bazen de sadece biriyle aynı hissi paylaşmak yeterli olabilir — tıpkı Havza’da yapıldığı gibi.
Geleceğe Ne Söyler Havza’daki İlk Miting?
Geleceğe bakarken — belki 100 yıl sonra — birileri bu topraklarda başka meydanlarda toplanacak, başka adlarla direnişlerini sürdürecek. Ama Havza’da atılan o ilk tohum, kim bilir kaç kalbe umut ekmişti.
Belki:
Aynı anda farklı şehirlerde binlerce küçük miting yapılacak — dijital, fizikî, anonim — ama hedef aynı olacak: Birlikte olmak.
İnsanlar farklı fikirlerde olsa da, “vatan”, “adalet”, “özgürlük” gibi ortak değerlerde buluşacak.
Ve o buluşmalar, savaşmadan, barışçı ama kararlı direnişlerle, belki yeni toplumsal sözleşmelerle devam edecek.
Havza’nın, dünden gelen bir eşik olduğunu unutmamak… Geleceği inşa ederken, köklerine saygıyla bakabilmek… İşte asıl ders bu.
Neden Bugün Yararlı? Neden Hatırlamalı?
Çünkü o miting, sadece bir tarih sayfası değil — örnek bir sivil duruş, bir kolektif bilincin uyanışı.
– Günümüzde toplumsal sorunlara karşı duyarsızlık arttıkça — o cami avlusunda atılan o çığlık gibi — küçük toplulukların sesi büyük yankılar yaratabilir.
– Farklı coğrafyalar, farklı kimlikler bir araya geldiğinde — bir Yörgüç Paşa Camii avlusundaki gibi — birlik mümkün olabilir.
Sonuç olarak: Havza… Bir cami, bir tarih, bir ruh. Ve bize hatırlatıyor: Gerçek direnç, silah ya da güce değil; inanca, birlikteliğe, sözün gücüne dayanır.
Siz ne düşünüyorsunuz? Günümüzde bu ruhu yeniden canlandırmak mümkün mü? Havza’daki ilk mitingin ışığı, bugünün toplumsal sorunlarında bir rehber olabilir mi? Yorumlarınızı merak ediyorum.
[1]: “Turkish War of Independence”
[2]: “Kurtuluş Savaşı’nın ilk mitingi burada yapıldı – diyekonustu.com”